Geplaatst door: 
Verhaal

Trees Kuiper: 'De vernieuwing werd de mensen eigenlijk opgedrongen'

'Vanuit de streekverbetering organiseerden ook activiteiten voor met name boerinnen. We organiseerden bijvoorbeeld uitstapjes naar de huishoudbeurs in Amsterdam. De boerinnen betaalden dan drie in plaats van tien gulden. Als er huishoudbeurs was, gingen we daar twee dagen in de week met bussen naar toe. En die bussen zaten hartstikke vol. We gaven ook voorlichting over tuinieren. Die vrouwen moesten dat er maar allemaal even bij doen. Je trouwde met een boer en die verwachtte dan dat er zomaar boerenkool op tafel stond. Tuinieren had ik tijdens mijn opleiding uitgebreid gehad.

We organiseerden ook allerlei themabijeenkomsten. Kun je beter op gas of elektrisch koken? Gas had als voordeel dat het sneller ging. Maar de boerinnen moesten wel weten dat je met elektrische pannen niet op het gasfornuis kon koken. Dan moesten er wel eerst nieuwe pannen komen. Ik heb ook een lezing gehouden over diepvriezen. Daar zaten de dames ’s avonds te breien. Ik dacht: “Die zijn ook lekker geïnteresseerd, zeg.” Toen hoorde ik dat ze die diepvries helemaal niet hoefden. Ze zeiden: “Ik ben niet van plan om ijs of iets dergelijks te maken. Wij wecken in.” Diepvriezen was een nieuwe mogelijkheid, die ze helemaal niet kenden. Ze snapten niet waar ik het over had: “Je hebt er geen verstand van.” Toch wilden wij dat ze de overstap maakten. Er kwamen her en der centrale voorzieningen, de diepvrieskluizen. Wij hebben er ook één ingericht in Heeten dorp, zodat men niet zelf zo’n dure kist hoefde te kopen.

Later lieten de boerinnen het breien wel achterwege. Een diepvries was vrij gauw een must. Dat gaf zoveel gemakken. Je kon een varken slachten en in één dag wegwerken. In de oude situatie mocht je er wel een week voor uittrekken. We organiseerden zelfs cursussen over diepvriezen. Dat ze de groenten even moesten blancheren, afspoelen en in de diepvries doen. Dan kwamen ze drie, vier avonden bij elkaar om dat te leren. Wij zorgden voor het juiste materiaal. Gelukkig kregen we hulp van de stichting Huishoudelijke Voorlichting ten Plattelande in Overijssel. Zij gaven ook allerlei cursussen op het gebied van koken en diepvriezen. Dat kon ik er niet allemaal bij hebben. Bij mij draaide het meer om de gesprekken met de gezinnen.

Ik ging veel bij de boerinnen zelf langs. Ik zat op kamers in Heeten. Ik had daar telefoon. Ze belden mij gewoon op. “Trees, kom je even langs?” Meestal hadden ze dit of dat gezien of gehoord en wilden we daar even over hebben. Ik ging echt niet bij mensen naar binnen om te kijken hoe de keuken eruit zag. Ik hield mij niet bezig met de kleur van de gordijnen of wat voor vloerbedekking er op de grond lag. Je stelde je beleefd en bescheiden op. Ik heb veel geholpen met het maken van tekeningen voor de inrichting van de keuken. “Dat aanrecht zou ik niet te dicht naast de buitendeur maken. Dan sta je voortdurend op de tocht.” De looplijnen moesten zo kort mogelijk, maar je moest je wel aanpassen aan die oude boerderijen.

Zonder streekverbetering hadden de mensen – denk ik – veel gemist. Ze kenden al die vernieuwingen niet. Daar moesten ze eerst mee in aanraking komen. Vervolgens namen ze het van elkaar over. De vernieuwing werd de mensen eigenlijk opgedrongen. De kruidenier maakte plaats voor grote supermarkten, waar je van alles en nog wat kon krijgen. De mensen wilden niet achter blijven. Het was een goede zet van ons om ons ook te richten op de aannemers. Dat waren allemaal reclamemakers. Nederland ontwikkelde zich zo snel mede dankzij het aardgas. Dat bracht zoveel rijkdom. De diepvriezen en wasautomaten waren niet aan te slepen. Het was ook een kwestie van arbeidsbesparing. Dat maakte het ook voor de kleinere boeren wel aantrekkelijk.'

Reacties