Geplaatst door: 
Verhaal

Gerrit Kosters: 'Van die boerenopstand heeft Tubbergen een rare naam gekregen'

Auteur: 
Leon Wessels

'In de jaren zeventig presenteerde de overheid plannen voor een ruilverkaveling in de gemeente Tubbergen. De boeren hadden weinig inspraak. Iedereen die maar een hectare grond had - waar je nog niet eens op kon lopen - mocht stemmen. En wie niet kwam opdagen stemde automatisch voor. De boeren waren natuurlijk boos. En dan vooral de kleinere boeren. Het grootste probleem was dat door de overheid werd gezegd wat er moest worden veranderd, zonder dat de boeren hier iets over te zeggen hadden.

Ik herinner me een boer die vlakbij de Duitse grens woonde. Hij boerde behoorlijk goed. Maar volgens de ruilverkaveling moest daar overal bos komen. En het was allemaal goede cultuurgrond. Nou, dat leidde direct tot weerzin. Alles was al gepland. En waar moest de boer dan naartoe? Die moest maar ophouden of ergens anders een boerderij zien te krijgen. Dat lijkt natuurlijk ook nergens op. Vooral de kleine boeren waren kwaad. In Tubbergen en Mander verenigden boeren zich tegen de ruilverkaveling. Er werd nog een vergadering georganiseerd over de ruilverkaveling, maar die liep helemaal uit de hand. Het grootste probleem ontstond toen er gestemd moest worden.

In juni 1971 werd er gestemd over de ruilverkaveling. Ik was in Delden en hoorde op de autoradio wat er allemaal gebeurde. Toen ik thuis kwam vroeg ik aan mijn vrouw: "Zullen we eens gaan kijken?" Mijn moeder en mijn tante, die in de buurt woonden, gingen ook mee. Ik parkeerde mijn auto en liep naar de stemtent. Dat was om een uur of zes 's avonds. Er was niet zo veel volk meer. Maar we wisten wel, er is iets te doen in Tubbergen. Een politieman vroeg mij wat ik van plan was. Ik zei hem dat ik wilde kijken wat er te doen was. Hij zei: "Ik zou maar maken dat ik terugkwam. Want het gaat hier niet zo goed." Maar goed, ik bleef toch nieuwsgierig.

Wij liepen in de Oranjestraat richting het raadhuis, toen een grote stroom mensen uit de Grotestraat ons tegemoet liep. Wij gingen aan de kant en vroegen wat er aan de hand was. "De politie slaat erop los!", hoorde ik. Wij gingen toch even kijken in de Grotestraat. Daar reed zo'n kleine pantserwagen van de Mobiele Eenheid. De politie sloeg op iedereen die maar in de weg stond. Met ons vieren gingen we de voormalige kosterswoning binnen. Ik was toen nog kerkvoogd en kende de koster wel. Van daaruit kon je goed zien wat er allemaal gebeurde.

Binnen zat een jonge vent uit Langeveen. Hij was ook een tegenstander van de ruilverkaveling. Hij zat onder het bloed. Ik vroeg hem wat er gebeurd was. "Man, o man", zei hij. "Ze slaan je dood! 't Goat d'r bie! Ze zijn niet goed wijs!" Hij had flink met de gummiknuppel om de oren gekregen. De man huilde het uit. Het was een echte opstand. In de avond hebben ze nog bij de burgemeester de ruiten ingegooid. Maar goed, wij moesten weer terug naar de auto.

In zekere zin was het wel nodig. Na die boerenopstand werden er direct andere plannen gemaakt. Het is wel goed dat het zo is geweest. Maar je krijgt er wel een rare naam van. De mensen kenden Tubbergen van de motorraces en van de ruilverkaveling. De ruilverkaveling lag nog jaren heel gevoelig. Ik weet nog dat ik jaren later op bezoek was bij burgemeester Verdegaal. Hij was heel joviaal - een goede burgemeester. Hij vertelde dat hij moest vergaderen over de ruilverkaveling. Daar zag hij toch zo tegenop. Uiteindelijk werd de kavelruil op een andere manier opgezet. De boeren kregen meer inspraak. Een commissie ging langs de boeren om te praten over vrijwillige kavelruil op kleine schaal. In bepaalde streken kwamen ze daar heel goed uit. Er moest natuurlijk ook wel wat gebeuren. De boeren hadden allemaal smalle strookjes grond, die her en der verspreid waren.'

Reacties