Geplaatst door: 
Verhaal

Geje Leferink: 'De vooruitgang houd je niet tegen'

Auteur: 
Ewout van der Horst

'Van de afgeleverde melk werd elke dag een monster genomen. Deze monsters werden één keer in de 14 dagen werden onderzocht op het vetgehalte. De boeren kregen uitbetaald op basis van de hoeveelheid geleverde melk en het vetgehalte. Later kwam hier het eiwitgehalte bij. Toen gebeurde het onderzoek op het centrale lab in Zutphen. Elk jaar maakten we een jaarverslag voor de boeren met een rangnummer hoe ze ervoor stonden. Dat ging op basis van de gemiddelde vetopbrengst keer het aantal geproduceerde liters. Dat werkte heel goed. Alle boeren wilden graag bovenaan staan.

Onze mensen gingen ook de boer op voor kwaliteitsonderzoek. Wij hadden een goede melkwinningsadviseur die de boeren vertelde hoe ze de kwaliteit van de melk konden verbeteren. Als de kwaliteit van de melk haperde, kreeg hij een seintje van het lab. Dan ging hij naar die boer toe. Hij nam dan monsters en keek of alles schoon was. De eerste melkmachines die toen kwamen, lieten ook nog wel eens te wensen over. In het begin glimt alles nog, maar na een jaar niet meer. Dan moet het wel schoon gemaakt worden. We hebben steeds op hygiëne gehamerd.

De meeste boeren stonden wel open voor onze adviezen. Een enkeling wilde niets aannemen, maar die scheidde er vanzelf mee uit. Die kende je ook wel. Omdat je hier geboren bent, ken je de bevolking van A tot Z. Je kwam veel bij de boeren, dus je wist precies hoe je ze aan moest pakken. Soms met een mop of gewoon door te luisteren. Ik kon ook met de boeren in Elsen [richting Rijssen] hartstikke goed overweg. Je moest alleen niet over het geloof beginnen. Echte problemen heb ik eigenlijk nooit meegemaakt.

De ouden konden de ontwikkelingen gewoon niet bijhouden. Ik heb ook wel eens gezegd dat ze er beter mee konden ophouden, zeker als ze geen opvolger hadden. Toen kon je nog stoppen zonder al te veel schulden. Het was triest, maar vaak kon het niet anders. Dan spelen er allerlei emoties, waarmee men niet altijd goed kan omgaan. Maar er waren ook boeren bij die later zeiden: “Dat had ik 10 jaar eerder moeten doen.”

Het was de periode dat Mansholt minister van Landbouw was. In 1957 is Mansholt nog in Markelo geweest. Toen bestonden drie coöperaties 50 jaar: de zuivelfabriek, de landbouwvereniging en de Boerenleenbank. We hebben een weeklang feest georganiseerd. Het 10-jarig bestaan van de Plattelandsjongerenvereniging Nederland werd hier ook gevierd. Op de Plattelandsjongerendag is Mansholt komen spreken. Koningin Juliana en Prinses Beatrix waren er ook. Mansholt was toen nog dé man. Hij genoot veel aanzien. Hij had een goed verhaal en zei toen al: “Veeboeren moeten vee houden en varkensboeren varkens.” Hij wilde van het gemengde bedrijf af. Het was een Groninger boer. Kleiboeren denken heel anders dan zandboeren: groter! 

Beginjaren ’70 hadden we in Markelo nog 600 boeren die melk leverden. Er waren boeren bij met 1 of 2 koetjes. Op een gegeven moment vroeg het bestuur mij te onderzoeken hoeveel boeren er nog zouden overblijven. Daar heb ik een heel rapport van gemaakt. Er stonden heel veel veranderingen te gebeuren. Ik heb gezegd dat er na 10 jaar van die 600 boeren er nog 100 over waren. Dat is niet helemaal uitgekomen. Het waren er ruim 150, geloof ik. Toen het rapport in het bestuur kwam, werd ik direct op het matje geroepen. "Waar haal je die gegevens vandaan?" Ik zeg: "Begin hier maar eens in het dorp." Waar nu de fietsenmakerij is, zat een boer met een koe. Ik noemde de hele melkrit op en zei: "Daar blijven er maar drie van over."

Ik was op bezoek geweest in Brabant. Die boeren hadden al ligboxenstallen en melktanks. Mijn eigen zwager zei ook: "Die Brabanders doen maar." Ik zei: "Herman, zo is het niet. Net zo goed als de tractor kwam, net zo goed als de melkmachine kwam, komt dit er ook aan. Dat houd je niet tegen." De eerste vooruitstrevende boeren zetten niet lang daarna hier ook een ligboxenstal. Als je niet in die ontwikkeling meeging, was het einde verhaal. Dat hadden de boeren ook wel door.'

Reacties

afbeelding van Francisca
Hallo Geje . Jammer dat er niet zo veel vacuumpompen en stationaire motoren meer zijn. Verzamel stationaire motoren en vacuumpompen . Weet iemand nog een oude vacuumpomp of stationaire motor of folders . Laat het weten . Ik neem het graag over . Vriendelijke groet Francisca.