Geplaatst door: 
Verhaal

Fedde Zijlstra: 'De aardappel- campagne is twee keer zo lang geworden'

'Mijn vader had altijd aardappelen geleverd aan de zetmeelfabriek Onder Ons in De Krim. Die fabriek is later overgenomen door Scholten-Honig en daarna weer door Avebe. In de loop der jaren zijn er steeds meer fabrieken van Avebe gesloten. De aardappelcampagnes werden veel langer. Vroeger was het tegen de kerstdagen wel klaar. De aardappels lagen dan buiten in kuilen en moesten, als het 's nachts ging regenen of vriezen, allemaal ondergedekt worden. Dat kostte veel mankracht. Opa's, ooms, buren, iedereen hielp mee. Het loof van de aardappels ging er eerst overheen en daarna werd er grond op gespit. Later legde men plastic eroverheen.

Tegenwoordig halen ze ook eiwitten uit aardappelen, maar vroeger werd dat als afval geloosd. Je kreeg dan allemaal vervuilde sloten en kanalen. Als kind kwam ik in Balkbrug weleens bij de sluis in de Dedemsvaart en dan zag je allemaal dode vissen in de vaart. Dat stonk ontzettend! De zetmeelfabriek in De Krim draaide dan volop. Dat aardappelwater kwam ook in de Vecht zodat daar de vissen dood gingen. Maar niemand zei er wat van, het was nu eenmaal zo. Als je er problemen mee had en je werkte bij een fabriek of bij een boer, dan kon je vertrekken.

In 1980 konden we gebruik maken van een subsidieregeling voor de bouw van een aardappel-bewaarschuur. Je kreeg dan net als bij de bouw van een ligboxenstal recht op renteaftrek via de WIR-premie. In de schuur konden we de aardappels 's winters geïsoleerd opslaan. Als je aan het rooien was en het werd donker, zette je de laatste vracht in de schuur en was je klaar. Vroeger moest je dan nog die kuil onder dekken. Die schuur was een hele investering, maar het bracht wel een stuk rust. Daardoor was je in staat veel meer hectare te verbouwen. Tegenwoordig worden alle aardappels in een schuur bewaard. De campagnes zijn daardoor twee keer zo lang geworden. De fabrieken draaien nu soms wel door tot aan april.

Ik ben begonnen met een éénrijige aardappelrooimachine. Later kreeg je rooimachines met twee rijen en tegenwoordig hebben ze al vier rijen. Als het allemaal goed loop kun je daar wel 15 hectare mee op een dag rooien. Met een éénrijige machine rooide je 2 hectare op een dag. De ontwikkeling van die machines is heel snel gegaan. Ze zijn nu veel sneller dan die rooiers van vroeger.

Naast zetmeelaardappelen heb ik ook altijd consumptieaardappelen verbouwd. Als je die rooide gingen ze zo snel mogelijk met de vrachtauto naar Aviko toe. Soms stond je met een hele club jongens op het land te wachten omdat de vrachtauto niet op kwam dagen. Toen er nog geen mobiele telefoon was, ging ik dan met de trekker naar de dichtstbijzijnde camping om vanuit een telefooncel te bellen waar de vrachtwagen bleef. Anders stond je met z'n allen maar op het land te wachten en kon je niks doen.'

Reacties