Geplaatst door: 
Verhaal

Berend Schrijver: 'De mechanisatie had gevolgen voor boerenknechten'

'We hadden op het bedrijf altijd een vaste hulp en in de zomer ook vaak een volontair. Het dienstverband op de boerderij was van 1 mei tot de eerste van mei in het volgende jaar. Wanneer er van beide kanten een goede sfeer was, werd in de winter het dienstverband voor het volgende seizoen altijd al weer geregeld. Vaak ging dat gepaard met een loonsverhoging, omdat de hulp weer een jaar ouder was. Als het nodig was hielp Annie ook wel eens mee, maar dat kwam niet zo vaak voor. Zij verzorgde het jongvee. We hadden altijd een grote koppel kalveren, veel stierkalveren. Annie gaf ze dan melk en of kunstmelk dat we maakten van kalvermelkpoeder. Daarnaast was ze natuurlijk ook druk met het huishouden en de kinderen.

De mechanisatie in de landbouw ging steeds verder. Op een gegeven moment had dat ook gevolgen voor de boerenknechten. Als je vroeger twintig koeien had, dan had je er misschien twee hulpen bij. Tegenwoordig als je honderd koeien hebt, doe je het helemaal alleen. Dat komt doordat je er machines bij hebt. Mechanisering, automatisering, melkrobots, noem maar op. Daarnaast zijn de loonkosten in dertig jaar tijd ook enorm gestegen. In 1962 betaalden wij onze hulp 60 gulden per week netto en had hij kost en inwoning. Met de sociale lasten erbij kostte ons dat per week gemiddeld zo’n 120 gulden. Hij werkte toen misschien wel vijftig uur in de week. Dat ging ook makkelijker omdat hij intern was. In 1992 hadden wij hier een vaste hulp, die niet intern was, en met 600 gulden per week tien keer zoveel verdiende. Met sociale lasten erbij zat je dan op zo’n 1200 gulden per week. Dat was een cao-loon en dan werkte hij veertig uur per week. Nu waren die uren niet zo strikt, maar toch. Op een gegeven moment was het goedkoper om te investeren in een machine dan in een extra hulp erbij. Vroeger was het natuurlijk allemaal handenarbeid. Mestrijden bijvoorbeeld, ik moest er niet aan denken! Je had dan wel een mestverspreider, maar die moest je nog met de greep vullen. Dat was zwaar werk. En met melken was een hulp erbij ook wel handig.'

Reacties